Fandom

Wszystko o Poznaniu

Wiktor Dega

5389stron na
tej wiki
Dodaj nową stronę
Dyskusja0 Share

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Prof. dr hab. Wiktor Dega - lekarz, wybitny znawca ortopedii i rehabilitacji, autor wielu publikacji naukowych.

Biografia

W Poznaniu spędził dzieciństwo, okres młodzieńczy i tu działał przez większą część swego życia. Był uczniem słynnego poznań­skiego gimnazjum im. św. Marii Magdaleny. Brał czynny udział w nielegalnej organizacji pod nazwą Towarzystwo Tomasza Zana. Skupiała ona najlepszych synów Wielkopolski, przygotowujących się do odzyskania niepodległości Ojczyzny.

I wojna światowa

Wybuch pierwszej wojny światowej zastał go w ostatniej klasie gimnazjalnej. Jako mieszkaniec zaboru pruskiego zmuszony został do służby w armii pruskiej i udziału w wojnie.

W 1918 r. zdał w Koblencji maturę, po czym podjął studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu w Berlinie. Na wieść o przygotowywanym powstaniu wielkopolskim wrócił do Poznania i wstąpił ochotniczo w szeregi powstańcze. Brał udział w zajęciu Arsenału w Poznaniu, lotniska na Ławicy oraz operacjach powstań­czych w innych miejscowościach Wielkopolski.

Dwudziestolecie międzywojenne

Urlopowany z Wojska Polskiego, w trudnych warunkach materialnych, w 1920 r. wznowił studia medyczne na Uniwersytecie Warszawskim, a następnie kontynuował je i ukończył we wrześniu 1924 r. na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Poznańskiego, uzyskując tytuł doktora wszechnauk lekarskich. Specjalizację w chirurgii ortopedycznej rozpoczął jako asystent Kliniki Ortopedycznej Wydziału Lekarskiego pod kierunkiem twórcy polskiej ortopedii, profesora Ireneusza Wierzejewskiego.

W latach 1931-1937 zajmował stanowisko prymariusza w Poznańskim Zakładzie Ortopedycznym im. B. S. Gąsiorowskiego. Habilitował się w 1933 r. na podstawie pracy pt.: „Badania z dziedziny etiologii i patogenezy wrodzonego zwichnięcia biodra”. Praca ta, naonczas pionierska, do dzisiaj cytowana jest w piśmiennictwie światowym jako jedna z klasycznych w tym zagadnieniu.

Do wybuchu II wojny światowej prof. Dega wykładał ortopedię i traumatologię studentom medycyny Uniwersytetu Poznańskiego. W latach 1926-1937 śp. profesor Wiktor Dega pracował także jako asystent w Studium Wychowania Fizycznego Uniwer­sytetu Poznańskiego wdrażając studentów do naukowego i praktycznego rozwiązywania zagadnień związanych ze stosowaniem gimnastyki leczniczej. Doceniając wagę problemu zorganizował w szkołach powszechnych miasta Poznania pierwsze w Polsce bezpłatne kursy gimnastyki leczniczo-wyrównawczej dla dzieci z wadami postawy. Ta działalność to korzenie zainteresowań Profesora problematyką rehabilitacji.

W czasie od listopada 1937 r. do 31 sierpnia 1939 r. był ordynatorem zbudowanego i zorganizowanego według własnych planów bardzo nowoczesnego Oddziału Ortopedycznego Szpitala Wojewódzkiego w Bydgoszczy. Profesor Dega doskonalił swoje wykształcenie u najwybitniejszych mistrzów. Pracował w latach 1925-1926 u prof. Nove-Josseranda w Lyonie, prof. Ombredanne'a w Paryżu, w 1932 r. u prof. Putti'ego w Bolonii oraz prof. Haglunda w Sztokholmie, nawiązując z nimi wieloletnią przyjaźń i współpracę.

II wojna światowa

Druga wojna światowa przerwała pierwszy okres działalności Profesora. Zmobilizowany jako lekarz-kapitan rezerwy Armii Polskiej brał udział w kampanii wrześniowej w ramach Armii Pomorze. W bitwie pod Kutnem został ranny. Wraz z obsadą szpitala wojskowego 17 września dostał się do niewoli. W kwietniu 1940 r. został zwolniony z niewoli i objął stanowisko ordynatora Oddziału Chirurgii Dziecięcej w Szpitalu Karola i Marii w War­szawie. Podczas powstania warszawskiego pracował jako chirurg w szpitalu polowym w Lecznicy „Sano" przy ul. Lwowskiej. Po powstaniu wraz ze Szpitalem Karola i Marii ewakuował się do Włodzimierzowa pod Piotrkowem Trybunalskim, gdzie pracował aż do wyzwolenia.

Po wojnie

Zaraz po wojnie w 1945 r. prof. Dega wraca do Poznania i obją w grudniu 1945 r. kierownictwo Katedry i Kliniki Ortopedycznej Uniwersytetu Poznańskiego, uzyskując równocześnie nominację na profesora nadzwyczajnego. Stworzyło to jemu szansę realizacji swojej koncepcji kompleksowego leczenia chorych z wadami i schorzeniami narządu ruchu. Organizował od podstaw Klinikę Ortopedyczną z oddziałem rehabilitacji, warsztatami ortopedycznymi, pracownią psychologiczno-socjalną, szkołą podstawową, poradniami specjalistycznymi, pracownią anatomo-patologiczną, patofizjologii i biomechaniki, jako bazą materialną dla wszechstronnej działalności naukowej, leczniczej i dydaktycznej, które z biegiem lat rozbudowywyał.

17 lutego 1992 prof. Dega został honorowym obywatelem miasta Poznania.

Zmarł w dniu 16 lutego 1995 r. w wieku 98 lat.

Działalność naukowa

Egzemplarz książki podpisany przez Wiktora Degę.png

książka podpisana przez Wiktora Degę

Profesor Dega jest współtwórcą rehabilitacji w świecie i twórcą rehabilitacji w Polsce. Dzięki jego staraniom powstała w 1960 roku w Poznaniu pierwsza w Polsce, a także i na świecie, Katedra Medycyny Rehabilitacyjnej. Skuteczność rehabilitacji narządu ruchu była tak przekonywująca, że przejęły ją samorzutnie inne specjalności. Skłoniło to Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej do wprowadzenia w 1969 r. rehabilitacji w zręby organizacyjne służby zdrowia.

W 1970 r. prof. Dega przedstawił na posiedzeniu Biura Europejskiego Światowej Organizacji Zdrowia polską koncepcję kompleksowej rehabilitacji, co przyjęto tam za model godny naśladowania. Istotną zaletą koncepcji rehabilitacji w zrozumieniu prof. Degi jest jej wdrożenie w każdy etap leczenia chorego.

Dorobek naukowy prof. Degi w dziedzinie ortopedii i rehabilitacji jest znaczący w skali krajowej i międzynarodowej. Zainteresowania Profesora były bardzo szerokie, jednak z koncentracją na zagadnieniach najważniejszych - zawsze zgodnych z aktualną wagą problemów i zapotrzebowaniami społecznymi.

Podczas swej wiele lat trwającej działalności naukowej profesor Dega opublikował w krajowych i zagranicznych czasopismach naukowych około 250 prac. Bibliografia Profesora za lata 1925-1985 została wydrukowana w Polskim Przeglądzie Chirurgicznym w 1986 r. (A. Łempicki, A. Fliegerowa).

Z wynikami swych badań i przemyśleń dzielił się nie tylko na licznych zjazdach naukowych w kraju, ale również międzynarodowych - w Anglii, Austrii, Belgii, Czechosłowacji, Danii, Francji, Holandii, Hiszpanii, Grecji, Meksyku, Niemieckiej Repub­lice Demokratycznej, Republice Federalnej Niemiec, Rumunii, Szwajcarii, Szwecji, USA, Węgrzech, Włoszech i Związku Radzieckim. Tematyka publikacji prof. Degi jest bogata i różnorodna. Jednak zagadnieniem, które od samego początku Jego kariery naukowej szczególnie Go interesowało i pasjonowało, było wrodzone zwichnięcie stawu biodrowego u dzieci. Temat ten stanowił przedmiot około 60 publikacji. Głęboka i szczegółowa znajomość zagadnienia sprawiła, że zyskał sobie opinię jednego z najwybitniejszych autorytetów w tej dziedzinie w skali międzynarodowej. Profesor Dega wyzyskał swą dużą wiedzę teoretyczną dla wytyczenia zasad i metodyki wczesnego wykrywania i profilaktycz­nego leczenia stanów przedzwichnięciowych stawów biodrowych u noworodków. Ich efektem była zapoczątkowana w Poznaniu w 1952 r. akcja wczesnego wykrywania dysplazji stawu biodrowego u noworodków oraz otwarcie przy Klinice Ortopedycznej Poradni Preluksacyjnej.

Od 1927 r. zainteresowania prof. Degi skierowane były także na operacyjne leczenie wrodzonego zwichnięcia stawu biodrowego. Już w 1932 r. w Bolonii przedstawił spostrzeżenia, które były punktem wyjścia do wypracowania metody operacyjnej, która później nazwał osteotomią transiliakalną. Metoda ta w kraju i na świecie znajduje obecnie coraz więcej zwolenników. Za prace nad zagadnieniem wrodzonego zwichnięcia stawu biodrowego otrzymał w 1968 r. Nagrodę Państwową I stopnia.

Inne publikacje prof. Degi dotyczą gruźlicy kostno-stawowej, wiotkich porażeń koń­czyn po poliomyelitis, mózgowego porażenia dziecięcego, gośćca reumatoidalnego, bocz­nych skrzywień kręgosłupa, wad postawy, zniekształceń stóp. Pod Jego redakcją wyda­nych zostało kilka podręczników dla studentów i lekarzy, w tym ,,Ortopedia i Rehabilita­cja". Ponadto pod redakcją profesora Degi wydano 21 monografii z materiałami Sesji Naukowych Komisji Rehabilitacji Komitetu Terapii Doświadczalnej Polskiej Akademii Nauk.

Profesor Dega jest autorem oryginalnych metod leczenia operacyjnego wrodzonego zwichnięcia stawu biodrowego, wrodzonej stopy końsko-szpotawej, wrodzonej stopy płaskiej, palucha koślawego, przykurczu Yolkmanna, korekcji znacznych przykurczeń zgięciowych stawu biodrowego i kolanowego, jednoczesnej dystrakcji i usztywnienia kręgosłupa w skoliozie i innych.

Idea Profesora kompleksowego leczenia chorych, o której uprzednio wspomniałem. doprowadziła do powstania w Akademii Medycznej w Poznaniu Instytutu Ortopedii i Rehabilitacji z Kliniką Rehabilitacji. Zezwoliło to prof. Dedze, wraz z zespołem pracowników, na opracowanie i opublikowanie naukowych podstaw tej specjalności.

Spośród uczniów profesora Degi 14 zostało profesorami, 4 docentami, a liczni wyszkoleni w Jego szkole lekarze specjaliści z dziedziny ortopedii i traumatologii oraz rehabilitacji na różnych stanowiskach kontynuują dzieło życiowe Profesora w kraju, jak i za granicą.

Sprawowane funkcje i otrzymane odznaczenia

Niestrudzona i wielostronna działalność profesora Degi znalazła odzwierciedlenie w pia­stowanych przez niego funkcjach i godnościach.

W 1956 r. otrzymał nominację na pro­fesora zwyczajnego. W latach 1959-1962 był Rektorem Akademii Medycznej w Pozna­niu.

W 1962 r. został wybrany w poczet członków korespondentów PAN, a w jakiś czas później został jej członkiem rzeczywistym.

Był członkiem dziewięciu towarzystw nauko­wych krajowych i zagranicznych, między innymi Amerykańskiej Akademii Chirurgów Ortopedycznych, Włoskiego Towarzystwa Ortopedii i Traumatologii oraz Akademii Chirurgów Francuskich w Paryżu.

Był członkiem honorowym 4 towarzystw naukowych krajowych i 16 zagranicznych.

Akademia Medyczna w Krakowie, Poznaniu, Łodzi, Wrocławiu, Akademia Wychowania Fizycznego w Poznaniu (13 października 1979 r.) oraz Uniwersytet w Halle nadały profesorowi Dedze tytuł doktora honoris causa.

Prof. Dega posiadał wszystkie odznaczenia państwowe, nie licząc bardzo wielu państwowych, resortowych i regionalnych wyróżnień.

Wyrazem uznania ze strony dzieci polskich było przyznanie profesorowi Dedze „Orderu Uśmiechu”.

Profesor Dega był laureatem licznych nagród państwowych i resortowych. W roku 1966 otrzymał najwyższą światową nagrodę w dziedzinie rehabilitacji, nagrodę imienia Alberta Laskera, przyznaną przez Międzynarodowe Towarzystwo Rehabilitacji. W 1973 r. w No­wym Jorku otrzymał Nagrodę imienia Alfreda Jurzykowskiego.

Profesor Dega był współzałożycielem i pierwszym prezesem Polskiego Towarzystwa Walki z Kalectwem, a następnie jego prezesem honorowym. Był członkiem Prezydium Polskiej Akademii Nauk, członkiem Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia i Opie­ki Społecznej, ekspertem do spraw rehabilitacji Światowej Organizacji Zdrowia oraz Konsultantem Światowego Funduszu Badań w Nowym Jorku. Przez wiele lat był specja­listą krajowym ds. rehabilitacji, prezesem Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego i Traumatologicznego i redaktorem naczelnym „Chirurgii Narządów Ruchu i Ortopedii Polskiej".

Upamiętnienia

  • Osoba jak i dorobek naukowy prof. Degi są przedmiotem pracy doktorskiej Haliny Bogutyn na Uniwersytecie w Wiirzburgu w 1985 r.
  • Profesor jest patronem ortopedyczno-rehabilitacyjnego szpitala klinicznego nr. 4 w Poznaniu
  • Osobę Wiktora Degi przybliżono w reportażu telewizyjnym pod tytułem „Wiktor Dega” wyemitowany mw ramach cyklu „Sylwetki nauki polskiej”

Kuknij tyż na...

Losowa wiki