FANDOM


Wieża Zegarna 1618.jpg

Wieża na miedziorycie z dzieła Civitates orbis terrarum (1618)

52° 24.433' N 16° 55.837' E

Quote3.png  Zakaz spiskowania "pod winą siedzenia na Czerwonej Wieży i dwa funty wosku"  Quote2.png
Statut cechu czeladzi murarskiej (1618)
Quote3.png  Gdzie panów mieszczanów wsadzają  Quote2.png
Józef Łukaszewicz o funkcji wieży (1756)

Wieża Zegarna (in. Czerwona Wieża) - wieża położona w połowie średniowiecznych murów między kompleksem Zamku królewskiego a Bramą Wrocławską.

W roku 1474 określono wieżę jako "wieża biała". W późniejszym okresie zwana była także zegarową. Najczęściej jednak używa się nazwy "Wieża Czerwona". Teren w okolicy obecnej ulicy Podgórnej nazywano czasem "na górze zegarowej" (in monte horalogii).

Wieża została rozebrano w roku 1795.

Konstrukcja

Wieża miała ok. 20 metrów wysokości i mur gruby na 2,5 cegły. Przekrój wieży-baszty miał kształt kwadratu o bokach 7 na 7 metrów.

Na miedziorycie z dzieła Civitates orbis terrarum (1618 rok) Wieżę Zegarną przedstawiono jako budowlę trzykondygnacyjną z wejściem od strony miasta na wysokości murów, do którego prowadziły schody "dostawiane" do jej fasady.

Funkcje obserwacyjne

Wieża była budowlą wyjątkową w murach miejskich ówczesnego Poznania. Pozostałe wieże stanowiły integralny element węzłów poszczególnych bram. Wieża Czerwona nie posiadała jednak przejazdu, a zachowane źródła nie przytaczają funkcji wieży. Przypuszczać można, że pełniła ona m.in. funkcje obserwacyjne, pozwalając zorientować się w działaniach nadciągającego wroga, wypatrywać z niej można było również pożarów i alarmować ludność. W roku 1569 stróż nocny pełniący straż na Wieży pierwszy zauważył pożar łaźni znajdującej się koło Beginek.

Zegar na wieży

Przypuszcza się, że najstarszy zegar miejski w Poznaniu pojawił się na wieży około roku 1420 (równolegle z zegarem katedry gnieźnieńskiej). Od roku 1431 w najstarszych aktach miejskich pojawia się określenie miejsca "in Monte horilogii" ("na górze zegarowej"). W księgach ławniczych z roku 1457 znajdują się informacje o starym zegarze na wieży zegarowej.

Godziny wybijane były na dzwonie, na tarczy opisanej rzymskimi liczbami I-XXIV (godziny tzw. "całego zegara") poruszała się tylko jedna wskazówka. Możliwe, że (podobnie w jak innych polskich miastach) kwadranse wybijał mniejszy dzwon.

Zegar umieszczony na wieży, górującej wówczas nad okoliczną, głównie parterową zabudową, wskazywał czas i regulował rytm życia mieszkańców Poznania.

Więzienie

Prawdopodobnie Wieżę Czerwoną zaczęto używać jako więzienia na przełomie XVI i XVII wieku. Ordynacja rady miejskiej z 1611 r. zakazywała murarzom i cieślom wykonywania robót budowlanych dla Żydów pod karą zapłacenia 100 marek grzywny i siedzenia przez 10 tygodni w Wieży Czerwonej.

Wysoko umieszczone wejście do Wieży na rycinie z roku 1618 wskazuje na istnienie głębokie lochu na najniższej kondygnacji, co pozwalało by na odbywanie kary wieży dolnej, podobnie jak miało to miejsce w wieży Bramy Wronieckiej.

Źródła

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Kuknij tyż na...

Losowa wiki