Fandom

Wszystko o Poznaniu

Stanisław Matyja

5428stron na
tej wiki
Dodaj nową stronę
Dyskusja0 Udostępnij

Stanisław Matyja - żołnierz junaków gen. Andersa, przywódca robotniczych wystąpień Poznańskiego Czerwca, harcmistrz Związku Harcerstwa Polskiego.

Matyja urodził się 9 kwietnia 1928 r. we Wrześni, tam też chodził do szkoły powszechnej. Po wybuchu wojny, w 1940 roku, ojciec Matyi - mistrz stolarski Stefan - wpisał się na Volkslistę. Spowodowało to przyznanie obywatelstwa Trzeciej Rzeczy również samemu Stanisławowi Matyi. Fakt ten próbowała bezskutecznie wykorzystać Służba Bezpieczeństwa w latach 80. XX w.

Wszyscy synowie Stefana Matyi zostali przymusowo wcieleni do Wehrmachtu, z którego wszyscy zdezerterowali (Matyja trafił na front włoski, zdezerterował pod Bolonią i został włączony do służby junackiej przy korpusie generała Władysława Andersa).

Lata powojenne

W latach 1946-49 uczył się w Szkole Rzemiosł Budowlanych w Poznaniu. Wkrótce po wstąpieniu do Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży (KSM) został jego naczelnikiem, co wzbudziło zainteresowanie Urzędu Bezpieczeństwa. W roku 1947 został szantażem zmuszony do podpisania zobowiązania do tajnej współpracy. Współpracę pod kryptonimem „Sąsiad”, wynagradzaną pieniężnie, zakończył (wg akt IPN) w czerwcu 1955 roku.

11 grudnia 1951 podjął pracę w Zakładach Metalowych im. Józefa Stalina - ZISPO (taką nazwę nosiły Zakłady HCP od grudnia 1948 do jesieni roku 1956) jak stolarz na Wydziale 3. Już w roku 1953 (jako pierwszy) zaprotestował przeciwko łamaniu praw pracowniczych w ZISPO.

Byłem wzburzony do tego stopnia, że wziąłem nóż tapicerski i zacząłem się wspinać na słup głośnikowy, aby przeciąć druty (z głośników nadawano wówczas propagandową pogadankę)
.

Wtedy to koledzy z zakładu uznali, że „Matyja nie boi się rozmawiać z władzą”. Był aktywnym uczestnikiem rozmów z dyrekcją zakładów w sprawie naruszania praw pracowników. W dowód uznania robotnicy ZISPO wybrali go delegatem do Rady Zakładowej. Nawiązał dzięki temu kontakty z robotnikami z podobnych rad w ZNTK, Wiepofamie, Rzeźni Miejskiej, Fabryce Maszyn Żniwnych oraz Stomilu.

Poznański Czerwiec

Matyja był członkiem delegacji ZISPO do Ministerstwa Przemysły Maszynowego w Warszawie w dniu 26 czerwca 1956. Minister Roman Fidelski, na wniosek Matyi, zaakceptował postulaty robotników, z czego jednak wycofano się następnego dnia. 28 czerwca 1956 r. Stanisław Matyja wraz z kilkoma kolegami wyprowadził rano na ulice Poznania tysiące robotników w proteście przeciwko coraz gorszym warunkom życia.

Matyja był aktywnym uczestnikiem Czerwca '56, za co został aresztowany w nocy z 29 na 30 czerwca. Został zwolniony ponad dwóch tygodniach aresztu i brutalnym śledztwie, po tym jak załoga ZISPO zagroziła, że uwolni Matyję, jeśli nie zostanie on wypuszczony.

11 grudnia 1956 r., po przyznaniu mu renty inwalidzkiej, wrócił do pracy na Wydziale 3 Zakładów HCP. W odwecie za jego udział w Poznańskim Czerwcu został zwolniony dyscyplinarnie 1 marca 1958 r. z „wilczym biletem”. Nigdzie nie mógł jednak znaleźć stałego zatrudnienia – pracował więc dorywczo. Działał aktywnie w ZHP, jako harcerski instruktor modelarstwa.

Poznańskie Krzyże

W 1980 roku został honorowym członkiem NSZZ „Solidarności” w HCP. Został wydelegowany przez załogę zakładów do odsłonięcia 28 czerwca 1981 roku „Poznańskich Krzyży”, gdzie wygłosił wzruszające przemówienie, w którym wzywał Polaków do solidarności. SB próbowała bezskutecznie temu zapobiec próbując wykorzystać fakt wpisania jego ojca na Volkslistę w czasie wojny.

Stanisław Matyja zmarł 20 grudnia 1985 r. i został pochowany na Cmentarzu Miłostowskim w Poznaniu.

Upamiętnienia

Przypisy

  1. http://www.epoznan.pl/index.php?section=news&subsection=news&id=19439

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Kuknij tyż na...

Losowa wiki