Fandom

Wszystko o Poznaniu

Plac Kolegiacki

5411stron na
tej wiki
Dodaj nową stronę
Dyskusja0 Udostępnij
Colegiata.jpg

52° 24.411' N 16° 56.155' E

Plac Kolegiacki (dawniej Nowy Rynek, niem. Neuer Markt) - plac w centrum miasta, zajmowany wcześniej przez potężną kolegiatę farną. Wschodnia, charakterystycznie zagięta, linia zabudowy placu odtwarza dawny przebieg murów miejskich.

Przynależność

Ulica/plac należy[1] do rejonu:

Budynki przy placu posiadają numery: 2, 4-9, 12-17.

Historia

Historia tego miejsca wiąże się z wydzieleniem z obszaru miasta lokacyjnego terenu pod budowę kościoła Farnego. Początki głównej świątyni miasta pw. Św. Marii Magdaleny nie są jasne, 1263 roku kościół zastał erygowany, budowa ukończona w 1388 roku. Był to potężna budowla trójnawowa, bazylikowa z wysoką wieżą od zachodu. Kościół zniszczony przez Szwedów, odbudowany, w roku 1780 spłonął. Ruiny zostały rozebrane za sprawą władz Pruskich w 1802 roku. Po rozbiórce w roku 1802 kolegiaty farnej, na jej miejscu powstał plac nazwany Neuer Markt (Nowy Rynek). Cały teren zrównano z ziemią i wybudowano okrągły budynek łazienek miejskich. Wschodnia, charakterystycznie zagięta, linia zabudowy placu odtwarza dawny przebieg murów miejskich, które zostały wykorzystane i zaadaptowane na ściany budynków mieszkalnych.M. Motty w „Przechadzkach po mieście” tak opisuje dzisiejszy Plac Kolegiacki -

Widzisz tutaj rozległy rynek, Nowym rynkiem zwany. Cały ten przestwór i niemało miejsca wokół zajmował, za czasów Rzeczypospolitej, pierwszy kościół farny poznański z cmentarzem swoim, kościół ogromny, sięgający począdkiem drugiej połowy trzynastego wieku, niegdyś pełen wspaniałych ółtarzy, pomników i bogactw. Rzadko który budynek przebywał tyle nieszczęść przez rabunki, pioruny, pożary, dźwigając się wielokrotnie z ruin, aż wreszcie uległ ostatecznej klęsce roku 1780 i rozpadł się w gruzy, które dopiero w pierwszych latach tego wieku usunięto i miejsce zrównano. (...) Ja z tej dawnej epoki widziałem tylko resztki fundamentów, czaszki i kości ludzkie, które się obficie znalazły, gdy tu czasem nieco głębiej kopano, za mej najdalszej był już rynek w tych rozmiarach jak go dzisiaj widzisz.

Wg. Z. Zakrzewskiego - „Od drugiej połowy XIII wieku teren ten zajmował potężny 'kościół gotycki pod wezwaniem św.Marii Magdaleny; po usunięciu jego ruin powstał w tym miejscu okrągły budynek łazienek miejskich”.

Information icon.svg Dowiedz się więcej w: Kolegiata św. Marii Magdaleny

16 czerwca 1919 r. placowi nadano urzędowo nazwę Nowy Rynek[2]. W okresie II wojny światowej używano niemieckiej nazwy Felix-Dahnplatz.

W roku 1945 nie powrócono do przedwojennej nazwy. Nawiązano za to do świątyni stojącej w tym miejscu przez stulecia i górującej nad miastem - po dziś dzień używa się nazwy Plac Kolegiacki.

Współczesność

18 kwietnia 2016 r. na placu Kolegiackim pracownicy UAM rozpoczęli prace archeologiczne[3].

Przy Placu

W narożniku widoczny Kompleks Budowli Pojezuickich w rejestrze zabytków nr A - 009 z 24.03.1971r. Wokół placu skupiły się budynki związane z kolegiatą
  • Budynek Probostwa Farnego - w obecnej formie powstał w latach 1753-1759 przez połączenie kilku kamienic. Na narożniku probostwa figurka Matki Boskiej z Dzieciątkiem na półksiężycu z XVI wieku. Kiedyś stała na kamienicy przy ulicy Klasztornej nr 9, kiedy właścicielka domu otrzymała propozycję sprzedaży rzeźby do Norymbergi, odkupiono ją i umieszczono na obecnym miejscu.
  • Kamienica nr 5 - teraz Hotel Kolegiacki, wzniesiona w latach 1802-03 dla kupca Gotthilfa Bergera. W kamienicy poprzez 20 lat, w mieszkaniu na drugim piętrze, mieszkała rodzina Mottych, w młodości mieszkał tu Marceli Motty (1818-1898) - autor słynnych „Przechadzek po mieście” znakomitego dzieła ukazującego Poznań i jego mieszkańców w XIX wieku, również nauczyciel, tłumacz, felietonista i pamiętnikarz, a także patron Koła Przewodników PTTK w Poznaniu (na ścianie kamienicy tablica pamiątkowa) W rejestrze zabytków nr A - 071 z 29.03.1960r.
  • Nr 12 ośrodek zdrowia – awangardowy budynek modernistyczny zbudowany w okresie międzywojennym. Budynek zbudowany w latach 1936 – 1937 z dużą troską o ingerowanie w zabytkową substancję okolicznych budynków , projekt Jerzego Tuszowskiego. Oprócz poradni lekarskich w budynku znalazły się: łaźnia miejska, kuchnia mleczna dla ludności i mieszkania służbowe dla lekarzy. Nie zachował się maszt okrętowy wieńczący całość, a także zniknęły poziome żłobkowanie między oknami w części obłej. Budynek do dziś pełni funkcje ochrony zdrowia.
  • Pomnik dwóch trykających się koziołków – stoi na Placu Kolegiackim, w pobliżu głównego wejścia do Urzędu Miejskiego, czyli dawnego kolegium jezuickiego, niedaleko Fary. Pomnik nawiązuje do jednego z symboli Poznania – koziołków z wieży ratuszowej. Autor projektu, Robert Sobociński, gdy jeszcze był mały, żałował, że Koziołki na ratuszu są zbyt wysoko i przez to są nieosiągalne. Postanowił zmaterializować swoje dziecięce marzenie „sprowadzenia ich na ziemię”. Dzięki stojącym od 2002 roku figurkom najmłodsi mają dużą uciechę. Dzieci i ich rodzice oraz przyjeżdżający do Poznania wycieczkowicze chętnie robią sobie z nimi zdjęcia. Czasem koziołki są przebierane np. za koziołkami mikołajkowe, i dosiadane wierzchem.

Źródła

  1. Baza systemu adresowego ZGiKM GEOPOZ
  2. Zygmunt Zaleski, „Nazwy ulic w Poznaniu z planem Wielkiego Poznania”, s. 52, Poznań, Magistrat Stołecznego Miasta Poznania, 1926.
  3. ztm.poznan.pl - Zmiany w organizacji ruchu na ul. Roosevelta i na pl. Kolegiackim

Galeria

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Kuknij tyż na...

Losowa wiki