FANDOM


Osiedle Johow-Gelände powstało było przy ówczesnej ulicy Nowoogrodowej (Matejki). Mimo, że początkowo planowano wybudować okazałe wille, to powstały secesyjne kamienice.

Planowana zabudowa willowa miała wyglądać, jak ta co powstała w rejonie ulic Orzeszkowej i Konopnickiej - jednakże znaczny popyt na luksusowe mieszkania, a także charakterystyczny w Poznaniu brak obyczaju mieszkania we własnych willach, spowodowały zmianę koncepcji. Koncepcję urbanistyczną Łazarza zaprojektował słynny architekt-urbanista Herman Joseph Stübben, a plan ulicy wykonał prawdopodobnie architekt Max Johow, który zresztą zaprojektował wiele kamienic przy tej ulicy.
- pisze Marcin Libicki.

Historia

W początkowych latach XX wieku powstało nowatorskie założenie urbanistyczne – Johow-Gelände (teren Johowa). Na przeciw dawnego Ogrodu Botanicznego spółka Bau Terrain St. Lazarus Maxa Jahowa i Alberta Schmidta zakupiła tereny od znanych poznańskich lekarzy Heliodora Święcickiego i Bolesława Wicherkiewicza - był to teren między dzisiejszą ulicą Matejki, WyspiańskiegoUłańską i Grottgera. W roku 1902 teren podzielono na kwartały i działki w obrębie ulic Grottgera (Liebiga), Siemiradzkiego (Linneusza), Kossaka (Siemensa), Chełmońskiego (Helmboltza), ulice Matejki (Nowoogrodowa), Wyspiańskiego (Hardenberga) i Ułańską (Kawaleryjska) (niektóre były nowowytyczone).

Osiedle szybko znalazło bogatych nabywców - załatwiono nawet specjalne przepisy budowlane. Zaczęto budować luksusowe osiedle o wysokim standardzie obok pięknego parku - były to kamienice z dużymi mieszkaniami, projektowane przez najlepszych architektów w Poznaniu Maxa Johowa, Emila Asmusa, Maxa Biele.

Budynki były bogato zdobione (elewacje, wykusze, balkony, ryzality, wieże, portale, dekoracja sztukatorska). Osiedle posiadało także kamienice z przedogródkami, skwery zieleni wewnątrz zabudowanych kwartałów. Mieszkania miały od 6 do 12 pokoi, o powierzchni od 250 do 350 metrów kwadratowych. Mieszkania były przeznaczone dla ówczesnej elity, czyli lekarzy, prawników, oficerów i nauczycieli gimnazjalnych. Pierzeja od ulicy Grottgera do skrzyżowania z ulicą Berwińskiego to dwanaście kamienic, najbardziej malownicza część Johow Gelände.

Tu spotykały się tereny parkowe z wojskowymi. Wyrosła tutaj luksusowa dzielnica Poznania, zasiedlona przez pruską plutokrację i wysokich urzędników. Odtąd wykwint - niekiedy napuszczony - ozdobnych fasad z balkonami, wnękami i wykuszami, a także niektórych klatek schodowych, charakteryzuje do dziś zabudowę tej okolicy. Polskie władze miasta postanowiły, że ulice tej części Łazarza sławić będą naszych najwybitniejszych malarzy. Najdłuższa w tym rejonie arteria stała się Matejki. Kto nie wiedział, kogo ona przypomina, mawiał, że ten a ten pan mieszka „na Matejkach”. Panowała tutaj uspokajająca cisza, przerywana co najwyżej gwarem dzieciarni bawiącej się w parku i klepaniem kopyt po asfalcie.
- wskazuje Zbigniew Zakrzewski w książce „Ulicami mojego Poznania. Przechadzki z lat 1918-1939”.

Zabudowę osiedla kontynuowano w kolejnych latach po odzyskaniu niepodległości, jednak skromniej, bez bocznych skrzydeł i ogródków. Budowano w tym okresie budynki przy ulicy Kossaka, Chełmońskiego i Ułańskiej.

Budowę osiedla kontynuowano podczas II wojny światowej, powstawały wówczas spore domy przy ulicach Ułańskiej i Kossaka. Powstały budynki z dużymi wewnętrznymi podwórzami, z wysuniętymi przed lico balkony. Z tego okresu zachowały się płaskorzeźby o symbolice germańskiej w nadświetlach drzwi wejściowych.

Całość kompleksu jest interesującym przykładem przeglądowym na architekturę XX wieku, reprezentującą wysoki poziom artystyczny.

Osiedle Johow Gelände od 29 listopada 1991 r. znalazło się w rejestrze zabytków pod nr A-368.

Galeria

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Kuknij tyż na...

Losowa wiki