FANDOM


Monika Gruchmanowa - profesor UAM, językoznawca, socjolingwista, znawca języka polskiego, wybitna badaczka gwary poznańskiej.

Dzieciństwo i studia

Gruchmanowa urodziła się w rodzinie górniczej, jej rodzice mieszkali w Gelsenkirchen-Horst w Westfalii. Po przeniesieniu na Śląsk jej ojciec, Michał Mróz objął stanowisko kierownika szkoły w Marklowicach Górnych. W mieście tym spędziła dzieciństwo i skończyła szkołę powszechną. W roku 1936 zaczęła naukę w gimnazjum w Rybniku, którą przerwała wojna. W 1946 roku ukończyła liceum w Lublińcu i rozpoczęła studia polonistyczne na uniwersytecie w Poznaniu.

Praca naukowa

Już na czwartym roku studiów, jako wyróżniająca się studentka, otrzymała etat asystenta w katedrze Języka Polskiego. Od tej pory związała się na zawsze z Poznaniem i Uniwersytetem Poznańskim. W 1950 roku wyszła za mąż za Bohdana Gruchmana, poznanego kilka lat wcześniej w szkole średniej w Lublińcu.

W 1951 roku uzyskała tytuł magistra i została starszym asystentem.

W 1961 roku uzyskała stopień doktora a w 1970 habilitację i awansowała na stanowisko docenta.

W 1983 roku otrzymała tytuł profesora nadzwyczajnego, natomiast w 1991 roku została profesorem zwyczajnym.

W czasie swojej kariery naukowej Gruchmanowa była Kierownikiem zakładu Filologii Polskiej w Wyższym Studium Nauczycielskim w Poznaniu. Ponadto pełniła funkcję prodziekana Wydziału Filologicznego na Uniwersytecie Poznańskim, 14 lat była kierownikiem Zakładu Języka Polskiego na tej uczelni. Wypromowała 160 magistrów i siedmiu doktorów.

Badania

W latach 50-tych prowadziła badania dialektologiczne, które napotykały duże trudności. Ludność wsi była zastraszona przez komunistów, niepopularne były germanizmy, a władza lokalna nieufna.

Ciekawym epizodem w jej pracy naukowej było stypendium badawcze przeprowadzone wśród emigrantów polskich w Idependence w USA, wśród których jest wielu potomków Ślązaków z wioski Popielów na opolszczyźnie.

Z pasją badała również poznańską gwarę, często mimo niekorzystnych uwarunkowań i złej koniunktury politycznej. Wydała książki poświęcone gwarze: m.in. Mowa mieszkańców Poznania, Polszczyzna Poznania po odzyskaniu niepodległości, a obecnie oraz Słownik gwary miejskiej Poznania, za który otrzymała nagrodę naukową miasta Poznania. Oceniana była jako świetny dydaktyk i pracownik terenowy.

Źródła

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.