Kaponiera (dawniej Rondo Kopernika) - jeden z najważniejszych węzłów komunikacyjnych Poznania znajdujący się na skrzyżowaniu ulic Święty Marcin, Roosevelta oraz Zwierzynieckiej, element I ramy komunikacyjnej miasta. Pod powierzchnią ronda znajduje się unikatowy relikt fortecznej przeszłości Poznania z XIX wieku.

Spis treści 1 Forteczna przeszłość 1.1 Przeznaczenie Kaponiery - fakty i mity 2 Późniejsze przebudowy wiaduktów 3 Budowa ronda Kopernika 3.1 Pozostałości Kaponiery Kolejowej 4 Współczesność 5 Warto zobaczyć 6 Linki 7 Komentarze

Forteczna przeszłośćEdytuj

W okresie Twierdzy Poznań w miejscu obecnego ronda stała Kaponiera Kolejowa, samodzielny obiekt fortyfikacyjny mający osłaniać ogniem linie kolejowe prowadzące w kierunku Torunia i Stargardu Szczecińskiego.

Po przeniesieniu dworca z Jeżyc w obecne miejsce, tory kolejowe znalazły się na najbliższym przedpolu zachodniej części rdzenia poligonalnego Twierdzy Poznań. Wymusiło to zorganizowanie skrzyżowania torów kolejowych z ciągiem komunikacyjnym wychodzącym z Bramy Berlińskiej.

Kaponierę wzniesiono w roku 1872 pod wiaduktem z drogą wylotową biegnącą od Bramy Berlińskiej w kierunku dworca kolejowego przy ulicy Gajowej. Kaponiera przykryta była nasypem ziemnym i dobrze wtopiona w zachodni nasyp wiaduktu kolejowego, któremu dała nazwę - na ówczesnych planach miasta wiadukt był oznaczony jako Eisenbahn Caponiere. W 1910 roku zmieniono nazwę na most Zamkowy.

Powstała również rampa w kierunku południowym, łącząca wiadukt z dworcem (obecna ulica Dworcowa).

Przeznaczenie Kaponiery - fakty i mity Edytuj

Przeznaczenie Kaponiery na przestrzeni lat było ulegało wielu przeinaczeniom. Niektórzy sugerowali, iż była ona prochownią lub magazynem amunicji dla pobliskiej Bramy Berlińskiej. Przede wszystkim prochownia taka nie spełniłaby bardzo surowych wymogów technicznych, a pobliska brama posiadała podręczną prochownię. Istnieje również wersja twierdząca, iż w Kaponierze mieściło się kasyno oficerskie, być może nawet ekskluzywne. Podziemia przyczółka posiadają ślady zbiorników i toalet, ścianki działowe i sufity wskazujące na niemilitarne użytkowanie budowli w wieku XX, po zniesieniu Twierdzy.

Późniejsze przebudowy wiaduktów Edytuj

W roku 1909 zmieniona układ torów pod wiaduktem prowadząc nowy 9-metrowy ukośny wjazd w stronę dworca. Prawdopodobnie w czasie tych prac zamurowano strzelnice, dostawiono nowe przypory przy zewnętrznych ścianach.

W roku 1924 niemalże od podstaw powstał wschodni wiadukt.

Pierwotne wiadukty nie zachowały się do dnia dzisiejszego. Wraz z budową ronda obiekty te zostały wysadzone.

Budowa ronda Kopernika Edytuj

W latach 1968-1973 dokonano kompletnej przebudowy Kaponiery nadając powstałemu węzłowi komunikacyjnemu nazwę Rondo Mikołaja Kopernika (w 500. rocznicę jego urodzin). W czasie trwania prac saperów przez dwa miesiące (w okresie od 1 sierpnia 1971 do 30 września 1971 roku) wyburzono 3000 m² stałej konstrukcji i wywieziono 2500 ton gruzu. Rondo oficjalnie oddano do użytku w 19 maja 1973 roku, kończąc ostatni etap budowy - tunel podziemny.

Pozostałości Kaponiery KolejowejEdytuj

Rozbiórka dawnej Kaponiery Kolejowej nie była całkowita. Rozebrano jedynie wschodnią jej część, ocalały również przylegające od południa do kaponiery kazamaty o powierzchni 340 m² i kubaturze 920 m³. W okresie II wojny światowej służyły one jako schrony, a po wojnie jako magazyn win Centralnych Piwnic Win Importowanych z ulicy Woźnej.

WspółczesnośćEdytuj

W roku 1992 władze miasta zmieniły nazwę ronda na używaną powszechnie przez mieszkańców - Rondo Kaponiera, dodatkowo eliminując pomyłki związane z istnieniem ulicy oraz osiedla Kopernika.

Część pomieszczeń pod powierzchnią Ronda Kaponiera zajmuje Muzeum Motoryzacji Automobilklubu Wielkopolski. Większość pomieszczeń znajdujących się obok przejścia podziemnego pozostaje jednak niezagospodarowana, służąc między innymi nietoperzom jako miejsce zimowej hibernacji.

Pod rondem, w pobliżu pozostałości dawnej Kaponiery Kolejowej, zlokalizowany zostanie przystanek przedłużonego do Dworca Poznańskiego Szybkiego Tramwaju.

Warto zobaczyćEdytuj

Potrzebujemy twojej pomocy przy edycji tej sekcji. Rozwiń treść i opisy, dodaj linki, wgraj ilustracje.

LinkiEdytuj

• Twierdza Poznań w detalach nr 3, kwiecień 2010