Fandom

Wszystko o Poznaniu

Hipolit Cegielski

5425stron na
tej wiki
Dodaj nową stronę
Dyskusja0 Udostępnij
Hipolit Cegielski - pomnik.jpg

Pomnik Hipolita Cegielskiego na placu Wiosny Ludów

Fabryka Cegielskiego.jpg

Kantor Hipolita Cegielskiego przy ul. Strzeleckiej (na terenie szpitala onkologicznego) - przed rewitalizacją z roku 2006

Hipolit cegielski pomnik.jpg

Pomnik poświęcony pamięci Cegielskiego na Cmentarzu Zasłużonych Wielkopolan

Trudno przecenić wkład Hipolita Cegielskiego w rozwój pracy organicznej w Poznaniu i Wielkopolsce. Należał on do czołówki organiczników. Ten filolog klasyczny i doktor filozofii zbudował pierwszą polską fabrykę maszyn rolniczych i z tego jest głównie znany. Ale, tak naprawdę, to tylko wycinek jego wszechstronnej działalności. Po śmierci był przez całe lata zapomniany. Nie miał tyle szczęścia, co Karol Marcinkowski, którego kult rozwinął się jeszcze za życia i jest wciąż obecny w świadomości poznaniaków.

Historia

Hipolit Gaspar Józef Cegielski urodził się 6 stycznia 1813 roku w Ławkach koło Gniezna w drobnej rodzinie szlacheckiej. Jego ojciec nie miał głowy do interesów i szybko zbankrutował, a matka zmarła, gdy Hipolit miał zaledwie kilkanaście lat. Chłopak musiał więc liczyć na siebie. Niełatwe dzieciństwo i młodość wyrobiły w nim chart ducha, energię i samodyscyplinę. Kształcił się początkowo w szkole w Trzemesznie (1827 – 30), a następnie w słynnym gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu (1830 – 35). Kiedy wybuchło powstanie listopadowe, wielu uczniów przekroczyło granicę i poszło do powstania. Hipolit pozostał w szkole. Był słabego zdrowia, liczyła się dla niego przede wszystkim nauka i obce były mu romantyczne porywy. Przez całe życie twardo stąpał po ziemi, o co trudno mieć do niego pretensję, choć patriotyzmu mu nie brakowało. W gimnazjum zaprzyjaźnił się z Marcelim Mottym, z którego siostrą – Walentyną weźmie ślub kilka lat później. Był zdolnym uczniem i szybko zwróci na siebie uwagę nauczycieli.

Studia

W 1835 roku podjął studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Berlińskiego, koncentrując się na filologii. Stypendium udzielił mu naczelny prezes Prowincji Poznańskiej, Edward Flotwell. Z zamian za to musiał dwa razy w roku przedstawiać władzom prowincji rozprawy naukowe po niemiecku i łacinie. W 1840 roku skończył studia z tytułem doktora filozofii i wrócił do Poznania.

Ślub i pierwsza praca

Tu ożenił się z Walentyną Motty i objął posadę nauczyciela w gimnazjum Marii Magdaleny. Uczył tam języków klasycznych i polskiego. Pracował też naukowo, wydając podręczniki i rozprawy naukowe. Kariera pedagogiczna skończyła się dla niego w 1846 roku, kiedy to odmówił podporządkowania się poleceniom władz, które nakazywały nauczycielom przeprowadzenie rewizji w kwaterach uczniów. Został za to zwolniony z pracy. Za namową samego Karola Marcinkowskiego i przy wsparciu przyjaciół, głównie Marcelego Mottego i Macieja Mielżyńskiego, wynajął sklep w Hotelu Bazar i zajął się handlem narzędziami rolniczymi. Wielkopolska to przede wszystkim obszar rolniczy, a polski handel był wówczas zdominowany przez Niemców.

Działalnośc handlowa, naukowa i polityczna

Cegielski handlował głównie narzędziami i maszynami rolniczymi, a także innymi artykułami żelaznymi. Odbiorcami byli przede wszystkim polscy ziemianie i bogaci chłopi z podpoznańskich wsi. Nie zaniedbywał przy tym swych naukowych pasji. Wydawał prace naukowe z filologii polskiej i poezji. W dobie Wiosny Ludów w 1848 roku, założył pierwszy polski i niezależny dziennik w Poznaniu „Gazetę Polską”. Pismo miało charakter liberalny. Na jego łamach głosił solidaryzm społeczny, rozumiany jako dążenie do zniwelowania różnic stanowych i współdziałania wszystkich stanów dla dobra walki o przyszłą niepodległość. Idea ta legła u podstaw pracy organicznej w Poznańskim.

W 1849 roku został na krótko posłem do sejmu pruskiego. Przez wiele lat udziela się za to w radzie miasta. W 1855 roku objął prezesurę Towarzystwa Naukowej Pomocy, instytucji założonej z inicjatywy Karola Marcinkowskiego, mającej na celu wspieranie finansowe zdolnej młodzieży. W 1857 roku stał się członkiem-założycielem Towarzystwa Przyjaciół Nauk, instytucji działającej zresztą do dziś jako Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk.

W roku 1859 Cegielski zaczął wydawać „Dziennik Poznański” kontynuujący idee „Gazety Polskiej”. Wycofał się z niego w 1863 roku, kiedy przestał zajmować się publicystyką i całkowicie poświęcił się fabryce i działalności społecznej. Aż dziw bierze, skąd w tym człowieku było tyle energii i jakim cudem znajdował jeszcze czas na pracę zawodową.

Fabryka

Sklep w Bazarze okazał się dla niego za mały, wybudował więc niewielki warsztat przy ulicy Woźnej, w której wytwarzano podstawowe narzędzia, a także naprawiano je. Wkrótce, w 1855 roku, zbudował większą fabrykę przy ulicy Koziej, gdzie produkowano już bardziej skomplikowane narzędzia i maszyny rolnicze, a asortyment stale się powiększał. W 1858 roku trzeba było postawić jeszcze większą fabrykę. Cegielski zakupił teren przy ulicy Strzeleckiej i tam ją zbudował.

Rozpoczął wówczas seryjną produkcje swoich maszyn. Sława Cegielskiego rozszerzała się daleko poza obszar Prowincji Poznańskiej. Jakość wyrobów z fabryki Cegielskiego była powszechnie znana i ceniona. Wygrywał pierwsze nagrody na wystawach maszyn rolniczym od Londynu po Petersburg. Cegielski wykazał także talent marketingowy. On jako pierwszy oferował m. in. darmowy transport zakupionych wyrobów.

Liczne zajęcia, które wypełniały jego niezwykle bogate nie pozostały bez wpływu na zdrowie. Coraz częściej musiał wyjeżdżać „do wód” dla jego podratowania. Hipolit Cegielski zmarł niespodziewanie 30 listopada 1868 roku. Jego pogrzeb, który odbył się 30 grudnia na cmentarzu Parafii Św. Marcina, stał się wielką manifestacją patriotyczną.

Artykuł zaczerpnięty z bloga: Poznańskie Historie.

Upamiętnienia

Information icon.svg Dowiedz się więcej w: Pomnik Hipolita Cegielskiego
  • Hipolit Cegielski jest jednym z bohaterów okładek zeszytów szkolnych wydanych w ramach akcji prostaLekcja.pl[1].

Źródła

  1. prostalekcja.pl - Hipolit Cegielski

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Kuknij tyż na...

Losowa wiki