FANDOM


52° 24.895' N 16° 53.887' E

Fabryka Milcha 1905

Fabryka Milcha na planie miasta z 1905 roku wraz z bocznicą kolejową

Fabryka Nawozów Sztucznych Milcha (niem. Chemische Fabrik Moritz Milch) - otwarta w roku 1863 fabryka nawozów sztucznych znajdująca się przy ulicy Dąbrowskiego u wylotu ulicy Polnej. Do fabryki prowadziła (zbudowana w roku 1891) bocznica kolejowa od linii kolei stargardzkiej.

Zakłady znajdowały się na terenie, na którym później powstała fabryka metalurgiczna, znana dziś jako Wiepofama.

Historia

Początki tego wielkiego przedsiębiorstwa były, podobnie jak wielu innych tego rodzaju zakładów, bardzo skromne. W 1863 roku kupiec i przemysłowiec Moritz Milch nabył od Louisa Kantorowicza należącą do niego Parową Fabrykę Mączki Kostnej (otwartą w styczniu 1861 roku) położoną za miastem, przy szosie Berlińskiej (ob. ul. Dąbrowskiego), na krańcach gminy wiejskiej Jeżyce. Na obszarze zaledwie 5 mórg (ok. 1/2 ha) znajdował się budynek fabryki, dom mieszkalny i stajnia. Zakład zatrudniał wówczas 16-20 pracowników. Produkowano tam węgiel kostny dla śląskich i saksońskich cukrowni oraz nawozy sztuczne przeznaczone dla rolników Wielkiego Księstwa Poznańskiego[1].

5 maja 1897 r. z Rynku Jeżyckiego do pobliskiego skrzyżowania z Polną została przedłużona jeżycka jednotorowa trasa tramwajowa, na którą skierowano linię czerwoną[2].

Okres rozwoju

W latach 70. XIX wieku firma Milcha rozwijała się dynamicznie, korzystając z wyjątkowej koniunktury dla rolnictwa w Królestwie Pruskim po zwycięskiej wojnie z Francją, która musiała zapłacić Prusom olbrzymią kontrybucję wojenną. Milch rozwinął wówczas produkcję nawozów fosforowych. Fabryka stała się jedną z najlepszych w tej części Europy. W latach 80. XIX w. pracowało w niej 300 robotników[3].

Przenosiny do Lubonia

W roku 1900 Jeżyce zostały włączone w granice miasta, a dla fabryki zaczęto szukać nowej lokalizacji.

W roku 1907 Moritz Milch rozpoczął swoją kolejną inwestycję w podpoznańskim Luboniu. W 1914 roku otworzył tam Fabrykę Chemiczną Moritza Milcha & Co. zaprojektowaną przez Hansa Pölziga zdolną produkować 120 tys. ton superfosfatu rocznie[4].

Po odzyskaniu niepodległości w roku 1918 fabrykę nawozów sztucznych i przetworów chemicznych Milcha w Luboniu z rąk niemieckich wykupił Jan Paczkowski.

Pozostałości

Do roku 1956 istniał jeszcze u wylotu ul. Polnej wysoki komin, jedyna pozostałość po fabryce.

Galeria

Źródła

  1. „Kronika Miasta Poznania” nr 2/2009, Poznań, Wydawnictwo Miejskie, 2009.
  2. „Kronika Miasta Poznania” nr 1/1998, „Budowniczowie i Architekci”, Poznań, Wydawnictwo Miejskie, 1998.
  3. „Kronika Miasta Poznania” nr 2/2000, Poznań, Wydawnictwo Miejskie, 2000.
  4. luvena.pl

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.