Elektrownia miejska na Grobli

Komentarze0

2924strony na
tej wiki

Elektrownia miejska na Grobli - zbudowana w latach 1903-1904, obok istniejącej od roku 1856 roku gazowni, elektrownia miejska w Poznaniu ze stacją centralną zajmującą monumentalny, szary budynek na ulicy Grobla. Uruchomiona 31 października 1904 roku.

Elektrownie w Poznaniu przed 1904 Edytuj

Przed powstaniem miejskiej elektrowni w Poznaniu działało kilka małych, przydomowych prywatnych elektrowni oraz Koertings-Elektrizitätswerke zasilająca dwa duże bloki w centrum miasta. Tramwaje poznańskie również dysponowały własną elektrownią zasilającą sieć trakcyjną. Co ciekawe, podpoznańskie wówczas gminy posiadały już elektrownie - Wilda (od 1895 roku), Łazarz (od 1897) oraz Jeżyce (od 1898). Włączenie tych terenów w granice Poznania z dniem 1 kwietnia 1900 r. wiązało się z przejściem elektrowni gminnych na własność miasta. Wraz z uruchomieniem Elektrowni miejskiej w 1904 roku zawieszano stopniowo działanie elektrowni gminnych, używając je najpierw jako stacje pomocnicze, unieruchamiając je ostatecznie w roku 1910. Jedynie stacja jeżycka pozostała w użyciu jako podstacja przetwarzająca wysokie napięcie na niskie napięcie robocze sieci rozdzielczej. Od dnia 10 sierpnia 1910 r. jedynie elektrownia na Grobli dostarcza miastu prąd.

Dowiedz się więcej w: Elektrownia gminna na Wildzie

Elektrownia na Grobli Edytuj

Stały rozwój Poznania pociąga za sobą również zwiększone zapotrzebowanie na energię elektryczną. Rozbudowa Elektrowni Miejskiej nie nadążała jednak za tempem zwiększania się pobieranej mocy zmuszając do czerpania energii z innych źródeł. W latach 1906-1910 elektrownia na Grobli pobierała ok. 10% mocy z elektrowni tramwajowej (płacąc dość wysoką stawkę 18 feningów za 1 kWh). Część energii uzyskiwano z turbin w silni miejskich wodociągów.

Z prądu stałego na zmienny Edytuj

Początkowo elektrownia wyposażona była w 3 silniki na gaz ssany o łącznej mocy 600 KM z prądnicami prądu stałego zasilającymi sieć 2x110 V. W okresie przed I wojną światową zdecydowano się podwyższyć napięcie w sieci do 2x220 V. Nadal jednak w sieci płynął prąd stały, co uznaje się za poważny błąd miejskich planistów. Sama zmiana napięcie sieciowego pociągnęła za sobą konieczność przebudowy stacji, urządzeń u odbiorców energii oraz samej sieci zasilającej. Transformacja trójfazowego napięcia pochodzącego z prądnic na napięcie stałe odbywało się ze skutecznością 50-60%. Było to więc rozwiązanie nieekonomiczne.

W końcu podjęło więc decyzję o przejściu na sieć prądu zmiennego. Wiązało się to z wymianą okablowania oraz budową stacji transformatorowych. Prace te rozpoczęto na peryferiach miasta, błyskawicznie redukując spadki napięcia w sieci prądu stałego dające się szczególnie we znaki daleko od elektrowni.

Sieć energetyczna w Poznaniu przeszła więc, wskutek popełnionych wcześnie błędów, przez dwie "rewolucje", najpierw zwiększenie napięcia sieci do 2x200 VDC, a następnie przejście na prąd trójfazowy.

Nowa elektrownia miejska Edytuj

W chwili odzyskania niepodległości w roku 1918 miejska elektrownia dysponowała mocą 6 MW przy szczytowym poborze 3,6 MW. Jednak już w roku 1920 dyrekcja elektrowni wystosowała memoriał do władz miasta, w którym ostrzegała o dojściu elektrowni do granic jej wydajności oraz o braku możliwości jej dalszej rozbudowy. Dyrekcja zalecała budowę nowej elektrowni w nowym miejscu. W roku 1927 do miejskiej sieci trafiała energia z silni fabrycznej Towarzystwa Akcyjnego Hipolit Cegielski, która pozwoliła uzyskać tak potrzebne dodatkowe kilowaty.

Pod budowę nowej centrali wybrany został teren dawnego fortu Czecha, który wraz z innymi terenami wojskowymi przeszedł w roku 1925 drogą wymiany na własność miasta. Nowa Elektrownia Garbary, otwarta w lecie 1929 roku, stanęła na północ od głównych torów kolejowych Poznań - Toruń pomiędzy starym i nowym korytem Warty. Początkowo dysponowała mocą 20 MW. Stale rozbudowywana, w roku 1952 osiągnęła moc 65 MW. W roku 1965 rozpoczęto jej przebudowę na elektrociepłownię.

Ostatecznie elektrownia przy ulicy Grobli została zlikwidowana w roku 1954.