Ciemna Bramka
Okres powstania:		XV w.
Zburzona:		1871

Ciemna Bramka (in. Smrodliwa Bramka, Furtka Jezuicka, Ślepa Bramka) - XV-wieczna brama w średniowiecznych murach, ostatecznie rozebrana w roku 1871.

Średniowieczne mury miejskie posiadały oprócz czterech głównych bram, także kilka mniejszych bram i fort, z których to "Ciemna" przetrwała najdłużej. Jej nazwa wiąże się z konduktami żałobnymi podążającymi przez nią na nowy cmentarz.

Spis treści 1 Inne nazwy 2 Historia 3 Wygląd 4 Źródła 5 Komentarze

Inne nazwy Edytuj

W pracy Józefa Łukaszewicza o Ciemnej Bramce używana jest również nazwa "Smrodliwa Bramka". Nie bez przyczyny - powstały w okolicy bramki zaułek był stale brudny, a panujący tam zapach - paskudny.

W rachunku z roku 1816 pojawia się także nazwa "furtka jezuicka". W nadbudowanej bramce znajdowały się prawdopodobnie mieszkania duchownych z pobliskiej fary. Sam zaś rachunek, opiewający na 5 talarów, wystawił stolarz Schwadtke za drewnianą barierkę.

Gdy zapadała decyzja o rozbiórce bramy, używano również nazwy "Ślepa Bramka".

Historia Edytuj

Brakuje źródeł podających pewną datę wybicia Ciemnej Bramki. Pierwsza o niej wzmianka pojawia się w roku 1461 w aktach ławniczych. Można więc przypuszczać, iż powstała na początku wieku XV wraz z założeniem cmentarza Wszystkich Świętych (wzmiankowanego po raz pierwszy w roku 1419).

W roku 1802 postanowiono rozebrać wieżę Kolegiaty Farnej. Dzwony kościelne przeniesiono na cmentarz Wszystkich Świętych znajdujący się za Ciemną Bramką. Łuki bramy, która okazała się za wąska, zwyczajnie ociosano na polecenie zarządu kościelnego, właściciela budynku.

Mistrzowi murarskiemu Karlowi Dabertowi powierzono w roku 1870 zadanie jej rozbiórki. Wykonanie tego zlecenia uniemożliwiło powołanie Daberta na wojnę francusko-pruską.

Wygląd Edytuj

Charakter wszystkich mniejszych bram średniowiecznych powodował, iż ich wartość architektoniczna była znikoma. Ciemna Brama, o wąskim i niskim prześwicie, nie była wyjątkiem.

Źródła Edytuj

• Kronika Miasta Poznania 1996 R.64 Nr1; Mury miejskie (s. 211) - O dziejach "Ciemnej Bramki" w Poznaniu, Hugo Sommer

Bramy średniowieczne

· Brama Dominikańska · Brama Glinna · Brama Wielka · Brama Wodna · Brama Wrocławska · Brama Wroniecka · Ciemna Bramka ·