FANDOM


Z4827767X.jpg

52° 24.669' N 16° 57.195' E

Śródka 1888.jpg

Śródka na planie miasta z roku 1888 - widoczne bramy Bydgoska i Warszawska oraz Śluza Katedralna z pobliskim Mostem Cybińskim

Ostrówek - 1888.jpg

Ulica Ostrówek od strony Mostu Cybińskiego w czasie powodzi w roku 1888

Śródka 1938.jpg

Śródka na planie miasta z roku 1938

Goplana - 1913.jpg

Fabryka Czekolady Goplana przy ulicy Warszawskiej na fotografii z roku 1913

Most Cybiński mural.jpg

Mural przedstawiający Most Cybiński w roku 1907

Śródka (niem. Schrodka) - dzielnica Poznania, włączona w granice miasta w 1800 roku. Znajduje się na wschód od Ostrowa Tumskiego, po drugiej stronie Cybiny (Kanału Ulgi, odnogi Warty). Należy do osiedla samorządowego Ostrów Tumski-Śródka-Zawady-Komandoria. Ze Śródką sąsiadują osiedla Komandoria, Zawady, Podwale i Berdychowo.

Historia

Śródka rozwijała się początkowo jako osada targowa obok Ostrowa Tumskiego. W roku 1288 Przemysł II darował ją biskupom poznańskim, nadając Śródce charakter gospodarczego zaplecza dla dóbr kapitulnych oraz biskupich i częściowo uniezależniając ją od kryzysów w Poznaniu. W wieku XIII Śródka posiadała już własny samorząd.

Śródka starsza od Poznania?

Już w dokumentach z roku 1245 pojawia się informacja o Cives - mieszczanach ze Śródki. W dokumencie lokacyjnym Poznania pojawia się także wzmianka o Henryku, dawnym sołtysie śródeckim. Kroniki i roczniki z końca XIII w. wspominają o antiqua civitas Posnaniensis, czyli Starym Mieście Poznańskim, skąd książę Przemysł I przeniósł mieszczan (cives) do nowego lewobrzeżnego miasta Poznania. Miejski charakter Śródki wskazuje też fakt ulokowania pierwotnego klasztoru dominikańskiego, przed rokiem 1238[1].

Średniowiecze

Śródka już w XIII wieku, dysponując od pewnego już czasu prawem do targu, organizowała regularne jarmarki na św. Dominika. Przywileje z lat 1288 i 1293 przyznały prawo do handlu suknem, tkaniną nieznaną wcześniej w Polsce. Na Śródce znajdowały się jatki rzeźnicze, piekarskie, szewskie, tawerny piwne. Miasto dysponowało prawem do uprawiania wszelkich rzemiosł.

Mimo licznych przywilejów i praw miejskich, Śródka nie rozwinęła się w nowoczesne miasto. Po lokalizacji Śródki nie wytyczono nowego układu ulic, zamiast tego powstał nieforemny Rynek Śródecki z dominującym kościołem św. Małgorzaty.

Inwentarz dóbr biskupich z 1564 r. wylicza 22 domy w rynku i zaledwie 61 domów przy ulicach śródeckich[2]. Na całej Śródce było więc mniej domów niż przy poznańskim Starym Rynku.

Śródka, zajmująca teren 9 ha, wciśnięta była między rzeki i wzgórza, nie posiadała pól do wypasu bydła. Otaczały ją dobra komandorii joannitów oraz Ostrówek stanowiący własność kapituły, a nie biskupa (do którego należała Śródka). Próby zmiany tego stanu rzeczy wymagały trudnych negocjacji z komandorem maltańskim.

Spory piwowarów

Ciekawym epizodem w dziejach Śródki są spory śródeckich i chwaliszewskich piwowarów z browarami poznańskimi, sięgające swą historią wieku XV. Poznańscy piwowarzy wywalczyli wówczas monopol na swoje wyroby w obrębie miasta. Ich konkurencja ze Śródki i Chwaliszewa chciała rzecz jasna poszerzyć swoje rynki zbytu. Złocisty trunek z Poznania warzono na wodzie z Bogdanki, chwaliszewski na wodzie warciańskiej, śródecki zaś na wodzie z Cybiny.

Spór zaostrzył się w roku 1637, jeszcze przed potopem szwedzkim, który najbardziej zniszczył Chwaliszewo i Śródkę. Sprawa sporu trafiła nawet przed rzymski trybunał, przed którym piwowarzy chwaliszewscy i śródeccy apelowali od wyroku komisarza apostolskiego[3].

W roku 1667 odbudowa po zniszczeniach została zakończono w takim stopniu, iż spór piwowarów mógł ponownie przybrać na sile. Walka ta była kontynuowana do roku 1800, gdy Chwaliszewo i Śródka utraciły swoją samodzielność poprzez włączenie w granice Poznania.

Zabory

Gdy Poznań w roku 1793 znalazł się pod pruskim panowaniem, władze zaborcze postanowiły zlikwidować okoliczne miasteczka należące do kościoła. W wyniku tych postanowień w dniu 28 czerwca 1800 roku licząca 533 mieszkańców Śródka została włączona w granice miasta.

W okresie zaborów Śródka uchodziła za jedną z najbardziej polskich dzielnic Poznania.

Po I wojnie światowej

Na Śródkę od 1930 r. jeździł pierwszy w Polsce „biedny tramwaj”, czyli trolejbus – kursował po trasie „Rynek Śródecki–ul. Bydgoska–ul. Zawady-ul. Wiejska”.

Information icon.svg Dowiedz się więcej w: Trolejbusy w Poznaniu

Dzieje powojenne

Rondo Śródka.jpg

Rondo Śródka: lata 60. i 70. XX wieku zmieniły diametralnie oblicze Śródki

Potrzebujemy twojej pomocy przy edycji tej sekcji. Rozwiń treść i opisy, dodaj linki, wgraj ilustracje.

Rewitalizacja Śródki

Potrzebujemy twojej pomocy przy edycji tej sekcji. Rozwiń treść i opisy, dodaj linki, wgraj ilustracje.

Najważniejsze miejsca

Centralnym punktem dzielnicy jest Rynek Śródecki. W pobliżu znajduje się wiele znanych budynków:

Źródła

  1. Śródka i Ostrówek w dziejach Poznania, Jacek Wiesiołowski
  2. Śródka i Ostrówek w dziejach Poznania, Jacek Wiesiołowski
  3. Piwo śródeckie przed rzymskim trybunałem w: „Kronika Miasta Poznania” nr 1/1997, Poznań, Wydawnictwo Miejskie, 1997.

Linki

Galeria

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Kuknij tyż na...

Losowa wiki